این تحقیق با هدف مدلسازی تغییرات زمانی- مکانی آلبدو با استفاده از اثر همزمان چند مولفه از جمله: رطوبت لایه سطحی خاک (Wetness)، ابرناکی (Cloudiness)، توپوگرافی و تراکم پوشش گیاهی (NDVI) با استفاده از مدل MEERA2 با قدرت تفکیک 50 در 50 کیلومتر طی سال های 2000 تا 2010 در گستره ایران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل فضایی مقادیر آلبدو در گستره ایران نشان داد که بیشترین مقدار در طول جغرافیایی 44 تا 45درجه شرقی به میزان 2.8 تا 3.3 و کمترین مقدار بازتابش نیز بین 52 تا 53 درجه طول شرقی یعنی دامنه های شرقی رشته کوه های زاگرس به میزان 1 تا 1.5 واحد به ثبت رسیده است. از نظر رتبه استانی نیز بیشترین بازتابش به میزان 0.25 واحد مربوط به استان ایلام می باشد و سپس استان فارس به مقدار 0.24 واحد در رتبه بعدی قرار گرفته است. کمترین میزان آلبدو نیز به استان های گیلان و سپس مازندارن با مقادیر 0.17 و 0.19 واحد اختصاص دارد. همچنین نتایج حاصل از تحلیل زمانی در مقیاس فصلی نشان داد که بیشترین مقدار آلبدو در پهنه ایران در فصل زمستان به مقدار 0.26 واحد و حداقل مقدار بازتابش در فصل بهار با 0.23 واحد به ثبت رسیده است. در مجموع با توجه به عوامل مورد استفاده، می توان گفت که مناطق غرب و مرکز کشور دارای بیشترین; و مناطق شمال و شمالغرب کشور دارای کمترین آلبدو هستند.

متغیر سرعت باد به ندرت در بین متغیرهای هواشناسی به منظور کشف تغییرات آب و هوایی مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه، بررسی روند تغییرات زمانی سرعت باد در شبکه ای متشکل از 40 ایستگاه سینوپتیک ایران در بازه زمانی 2005- 1975 می باشد. این ایستگاهها معرف اقلیمهای مختلف ایران بر اساس طبقه بندی دومارتن گسترش یافته می باشند. سریهای زمانی موجود توسط آزمون کولموگروف-اسمیرنوف مورد آنالیز قرار گرفت و مشخص گردید که توزیع داده ها نرمال است. برای تحلیل روند تغییرات از دو روش غیرپارامتری، من-کندال و ضریب اسپیرمن و دو روش پارامتری تحلیل رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون در سطح اطمینان 95 درصد استفاده گردید. نتایج حاصله نشان داد که در سری زمانی سالانه 50 درصد از ایستگاه های مورد مطالعه بر اساس روش من- کندال و 60 درصد بر اساس روش اسپیرمن و 70 درصد از ایستگاهها بر اساس روش پیرسون دارای روند بوده اند. همچنین مشخص گردید که روند افزایشی سرعت باد در فصل زمستان بیشتر از سایر فصول و در فصل تابستان کمتر از سایر فصول بوده است. بیشترین روند کاهشی در فصل پاییز و کمترین روند کاهشی در فصل تابستان مشاهده گردید. بیشترین روند تغییرات کاهشی سرعت باد در اقلیم نیمه خشک معتدل مشاهده گردید. در این اقلیم سرعت باد در هر دهه 045/0 متر بر ثانیه کاهش پیدا کرده است. همچنین اقلیم نیمه خشک سرد بیشترین روند افزایشی (145/0 متر بر ثانیه در دهه) را داشته است. روند افزایشی سرعت باد بیشتر از روند کاهشی سرعت باد بوده است که این امر می تواند در کنار تاثیر سایر عوامل هواشناسی، باعث تغییر تبخیرتعرق شود که در اقالیم خشک و نیمه خشک ایران حایز اهمیت است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

از مهم ترین مباحث مطرح در علم اقتصاد که از منظر فقهی و حقوقی، کمتر مورد بررسی واقع شده، ارزش زمانی پول است. مطابق این نظریه، پولِ حال ارزشی بیش از پول آینده دارد. برخی از اندیشمندان اقتصاد اسلامی آن را انکار نموده و گروهی دیگر آن را پذیرفته اند. مخالفان نظریه، مفاد آن را زمینه ساز توجیه ربا قلمداد می کنند؛ ولی موافقان نظریه با پذیرش مفاد آن، حرمت ربا را در تضاد با نظریه و صرفاً حکمی تعبدی می دانند. به نظر ما، منشأ این اختلاف نظر غفلت از دو نکته است؛ اول اینکه ارزش پولی زمان و ارزش زمانی پول یکسان پنداشته شده، و دیگر اینکه مباحث حوزه اثباتی نظریه از مباحث حوزه دستوری آن، تفکیک نشده است. در این مقاله با روشی توصیفی و تحلیلی، علاوه بر تبیین تمایز ارزش پولی زمان و ارزش زمانی پول، از یکسو به سنجش اعتبار مفاد نظریه پرداخته ایم و از سوی دیگر گستره کارکرد آن را بررسی نموده ایم. شواهد متعددی از آموزه های فقهی و حقوقی نشان می دهند که بر خلاف اندیشه رایج، مفاد نظریه از منظر فقهی و حقوقی معتبر است؛ اما بررسی گستره کارکرد این نظریه، بیانگر آن است که با توجه به تقسیم عقود اقتصادی به انتفاعی و غیر انتفاعی، ارزش زمانی پول صرفاً در ضمن عقود استثماری و انتفاعی نظیر بیع، مجوز کسب درآمد می باشد و در عقود غیر انتفاعی نظیر قرض که اساساً بر پایه احسان بنا شده اند، نمی توان با استناد به این نظریه کسب سود نمود.

هدف از این تحقیق بررسی تغییرات زمانی و مکانی پوشش ابر سطح پایین جو در ایران است. بدین منظور از داده های ECMWF ERA5 با تفکیک مکانی 25/0* 25/0 برای بازه زمانی 2022-1963 استفاده گردید. جهت عملیات های آماری وترسیمی از نرم افزار Matlab بهره گرفته شد. با برازش مدل رگرسیون خطی به روش پارامتری، روند پوشش ابری سطح پایین جو سالانه بررسی شد سپس ویژگی های پوشش ابری سطح پایین جو ایران با استفاده از همسازها بررسی شد. در بررسی تحلیل عوامل مکانی با پوشش ابری نقش عرض جغرافیایی غالبتر از تاثیر سایر عوامل مکانی است. نتایج برخواسته از تحلیل روند گویای این مطلب بود که حدود 7/99 درصد از گستره کشور دارای روند سالانه منفی با کاهش 003/0- درصد پوشش ابر در سال است . وتنها 2/0 درصد از وسعت کشور باروند مثبت و افزایشی پوشش ابر در سال همراه است. نتایج حاصل از تحلیل چرخه ها که در مطالعات دیگر مشهود نبود گویای چرخه های مختلف ر طی دوره آماری است که برخی از این چرخه ها را می توان به عوامل محلی و بعضی دیگر تحت تاثیر سیستم های کلان مقیاس جوی و همسایگان و گاهی ترکیب این دو سبب تنوع در ایجاد چرخه های متنوع پوشش ابر(سطح پایین) در یک مکان شده است.

در این مطالعه عملکرد دو رهیافت پارامتری مارکف پنهان (HMM) و ناپارامتری -k نزدیک ترین همسایه (KNN) در شبیه سازی سری زمانی داده های روزانه بارندگی زمستانه در 130 ایستگاه باران سنجی ایران با طول دوره آماری 21 سال مورد ارزیابی قرار گرفته است. شش ایستگاه بندرانزلی، ساری، قراخیل قائم شهر، گرگان، شیراز و زاهدان نیز به ترتیب به عنوان ایستگاه های معرف اقالیم بسیار مرطوب، مرطوب، نیمه مرطوب، مدیترانه ای، نیمه خشک و خشک انتخاب شده اند. در شبیه سازی گشتاورهای مرتبه 1 و 2 و مقایسه پراکنش داده ها با استفاده از دو نمودار جعبه ای و نمودار فاصله اطمینان 95 درصد،HMM  نتایج بهتری داشته، در مقایسه فضای احتمالاتی همه ایستگاه ها عملکرد HMM در مقادیر حدی و صدک های بالا، و عملکرد KNN در مقادیر میانی توزیع بهتر می باشد. براساس روش امتیازدهی LEPS Score و نمودارهای توزیع تجمعی تجربی نیز HMM نتایج بهتری را ارائه نموده است. در شبیه سازی وابستگی های مکانی بر اساس روش نسبت لگاریتمی بخت ها، عملکرد KNN بهتر بوده است. در شبیه سازی فراوانی روزهای تر و خشک، بیش برآوردی در HMM و کم برآوردی در KNN مشاهده می شود. در تداوم های خشک و تر هر دو مدل در شبیه سازی تداوم های کوتاهتر دارای بیش برآوردی بودند. در مجموع مهارتHMM  در شبیه سازی سری مصنوعی بارندگی روزانه، به دلیل ساختار پیچیده ریاضی آن بیشتر بوده، اگرچه نتایج نسبتا خوب KNN نشان داد مدل قابلیت استفاده در کاربری های ساده تر را داراست.

1مسأله شب قدر، از مهم ترین آموزه های قرآنی است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی گستره زمانی و محل نزول و مهبط ملائکه و روح در شب قدر از نگاه تفاسیر فریقین می پردازد. مسأله اصلی این پژوهش وجود یا عدم وجود شب قدر قبل از اسلام و استمرار یا عدم استمرار آن بعد از رحلت پیامبر6و تبیین محل نزول ملائکه و روح در شب قدر است. پاسخ به این مسأله علاوه بر مشخص نمودن گستره زمانی شب قدر، جایگاه حجج الهی را روشن می سازد. بر اساس یافته های پژوهش، شب قدر بر خلاف تصور برخی مفسران، منحصر به عصر پیامبر اسلام6نبوده، بلکه قبل از اسلام وجود داشته و تا روز قیامت در ماه رمضان هر سال استمرار دارد و  ملائکه و روح بعد از پیامبر6در شب قدر بر انسان کامل یعنی امام معصوم که از جهت روحی به افق نبوت و سرچشمۀ وحی و الهام نزدیک هست، نازل می شوند.

برخی از دیدگاه ها در فقه و حقوق، تعیین مدت خیار شرط را محدود به زمان خاص می دانند و همیشگی بودن مدت را ممنوع اعلام کرد اند. نوشتار حاضر با روش توصیفی تحلیلی به این پرسش پاسخ می دهد که گستره زمانی خیار شرط با توجه به اصل آزادی و حاکمیت اراده متعاملین در مذاهب فقهی و حقوق ایران چیست؟ نتایج تحقیق بیان می کند بر اساس پیروی از رضایت متعاملین و در پرتو اصل حاکمیت اراده، مدت خیار شرط محدودیت زمانی ندارد و می توان زمانی طولانی را برای خیار شرط در نظر گرفت. این دیدگاه همگام با مشهور فقهای امامیه، قانون مدنی و مذهب حنفی است. مواردی که مدت مجهول است در صورتی که در آن تسامح عرفی می شود، پذیرفتنی است؛ همچنین در صورتی که امکان تعیین موارد مجهول توسط عرف و شرع وجود داشته باشد، به مدت زمان تعیین شده توسط عرف و شرع رجوع می شود. بر اساس اصل حاکمیت اراده، جعل خیار فسخ همیشگی را می توان پذیرفت و چنین امری بر خلاف مقتضای عقد نیست. این نظر مورد پذیرش مشهور امامیه، قانون مدنی و مذهب مالکی است. در صورت اطلاق نیز مدت خیار شرط به سه روز تخصیص می یابد. این ضابطه مبتنی بر رویکرد مشهور امامیه است. چکیده عربی الدراسة التطبیقیة لنطاق الزمن لشرط الخیار حسب سیادة الإرادة فی المذاهب الفقهیة والقانون فی إیران المستخلص بعض الآراء فی الفقه والقانون تعتبر تحدید مدة خیار الشرط مقتصرًا علی وقت محدد وتحرم دوام هذه المدة. یقدم هذا البحث إجابة علی هذا السؤال بالاعتماد علی منهج وصفی تحلیلی: ما هو نطاق الزمن خیار الشرط بناءً علی مبدأ حریة وسیادة الإرادة لطرفی الإتفاق فی المذاهب الفقهیة والقوانین فی إیران؟ تظهر نتائج هذا البحث أنه وفقًا لامتثال الأطراف المتعاملة وحسب مبدأ سیادة الإرادة، فإن مدة خیار الشرط لیست محدودة زمنیًا، ویمکن اعتبار مدة طویلة خیار الشرط. هذا الرأی یکون مشهور فقهاء المذهب الإمامی والقانون المدنی والمذهب الحنفی. الحالات التی تکون فیها المدة مجهولة، یمکن قبولها إذا کان هناک تسامح معروف، کما یمکن تحدید مدد زمنیة للحالات الغیر معروفة وفقًا للعرف والشریعة إذا کان ذلک ممکنًا. بناءً علی مبدأ سیادة الإرادة، یمکن أیضًا قبول جعل خیار الفسخ دائمًا، وهذا لا یتعارض مع جوهر العقد. إنه مشهور فقهاء المذهب الإمامی والقانون المدنی والمذهب المالکی. فی حالة الإعلان عن الخیار، یتم تخصیص مدة زمنیة خیار الشرط تبلغ ثلاثة أیام. هذا القانون مبنی علی منهج مشهور فقهاء المذهب الإمامی. الکلمات الرئیسیة مدة شرط الخیار مبدأ سیادة الإرادة شرط غیر معروف دائمیة الخیار

پژوهش حاضر در صدد پاسخ گویی به این سوال اساسی است که آیا ریسک سیستماتیک سهام قیمتی در مقایسه با سهام رشدی، دارای ارتباط بیشتری با ریسک سیستماتیک بازار است؟ همچنین، آیا قدرت پیش بینی کنندگی ریسک سیستماتیک بازار توسط ریسک سیستماتیک سهام قیمتی بیشتر از سهام رشدی است؟ جامعه آماری پژوهش، شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده، نمونه آماری متشکل از 274 شرکت از بین شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای بازه زمانی 1379 تا 1387 است. در این پژوهش، از هفت مدل رگرسیون چند متغیره برای آزمون فرضیه ها استفاده شده است و به منظور برآورد ضرایب رگرسیون برای آزمون فرضیه اول، از مدل داده های مقطعی و برای آزمون فرضیه دوم از مدل داده های ترکیبی بهره گرفته شده است. در این پژوهش، برای بررسی ارتباط بین ریسک سیستماتیک بازار و ریسک سیستماتیک سهام قیمتی و رشدی، بازه زمانی پژوهش به چهار گروه رکود، میانی، توسعه و اوج تقسیم شده است. همچنین، برای بررسی قدرت پیش بینی کنندگی ریسک سیستماتیک بازار توسط ریسک سیستماتیک سهام قیمتی و رشدی، از مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای شرطی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در گروه رکود، ارتباط بین ریسک سیستماتیک سهام رشدی با ریسک سیستماتیک بازار، بیشتر از سهام قیمتی است. در گروه های میانی و توسعه، این ارتباط برای ریسک سیستماتیک سهام قیمتی بیشتر از سهام رشدی است و در گروه اوج نیز هیچ گونه ارتباط معنی داری بین ریسک سیستماتیک بازار و ریسک سیستماتیک سهام رشدی و قیمتی وجود ندارد. همچنین، قدرت پیش بینی کنندگی ریسک سیستماتیک بازار توسط سهام قیمتی نسبت به سهام رشدی از برتری خاصی برخوردار نیست.

مدل سازی چندمکانی بارش یکی از زمینه های مهم در علوم طبیعی است و مدل های مختلف آماری برای این مهم توسعه یافته اند که نگرشی فضایی به مدل سازی و شبیه سازی بارش روزانه دارند. مدل مارکف پنهان یکی از انواع مدل های چندمکانی بارش روزانه است که علاوه بر شبیه سازی بارش روزانه، به بررسی توزیع فضایی و زمانی الگوهای وقوع بارش نیز می پردازد. در مطالعه حاضر با بکارگیری مدل مارکف پنهان، اقدام به مدل سازی بارش زمستانه (ژانویه تا آوریل) براساس داده های 130 ایستگاه باران سنجی در گستره ایران شده است. طول دوره آماری داده های بارندگی روزانه 21 سال (2010-1990) می باشد. هدف این تحقیق، دستیابی به توزیع فضایی و زمانی الگوهای جوی و شبیه سازی تصادفی وقوع و مقدار بارش به طور همزمان است. نیل به این اهداف با بکارگیری الگوریتم های مختلف حل مسائل مدل مارکف پنهان شامل الگوریتم برآورد پارامتر بیشینه سازی امید (EM) و الگوریتم رمزگشایی ویتربی و یک الگوریتم شبیه سازی که با تبدیل احتمالاتی همراه است، میسر است. انتظار می رود که الگوهای جوی مستخرج از مدل مارکف پنهان، منطبق بر الگوهای سینوپتیکی باشند که براین اساس 8 الگوی مختلف جوی به عنوان مجموعه متناهی حالات پنهان به دست آمدند و هرکدام گویای الگوی خاص سینوپتیکی هستند. فراوان ترین الگوی توزیع بارندگی مستخرج از مدل مارکف پنهان، الگوی خشک (شرایط پایدار) بوده که طی آن احتمال وقوع بارش در اکثر ایستگاه های کشور پایین است. این الگو دارای بیشترین احتمال آغازین معادل 0.429 و بیشترین احتمال انتقال مارکفی از حالت مشابه معادل 0.637 می باشد. همچنین، شبیه سازی چندمکانی بارش زمستانه نیز با حفظ آماره های اساسی شامل میانگین و انحراف معیارهای مجموع فصلی ایستگاه ها، مقدار صدک های مختلف هر ایستگاه و وابستگی های فضایی وقوع و عدم وقوع بارش، دارای نتایج قابل قبولی است که در مجموع بکارگیری این رهیافت، سودمند ارزیابی شده است.